Τετάρτη, 7 Μαΐου 2008

Αφιέρωμα στη γκρεκάνικη μουσική ( Κάτω Ιταλία , Magna Grecia)

Οι «Ενκαρδία» και πολλοί καλλιτέχνες της γκρεκάνικης μουσικής μάς μεταφέρουν στον ελληνισμό της Κάτω Ιταλίας

Una faccia una musica

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΙΑΦΚΟΥ

Εχουν περάσει πάνω από 2.500 χρόνια από τότε που οι πρόγονοί μας πάτησαν πόδι στη γη που ονομάστηκε αργότερα Μεγάλη Ελλάδα, στη Νότια Ιταλία. Κι αν απόμεινε κάτι από εκείνο τον αποικισμό είναι τα μνημεία και η γλώσσα, μείξη παραφθαρμένων ελληνικών, ιταλικών και διαφόρων διαλέκτων.

Να όμως που ένα σύγχρονο ελληνικό συγκρότημα, οι «Ενκαρδία», αποδεικνύει ότι οι ταραντέλες της «Ελλάδας του Σαλέντο», της Απουλίας δηλαδή, δεν είναι μια υπόθεση μουσειακή. Επειτα από δύο δίσκους και πλήθος παραστάσεων εξακολουθούν να μετατρέπουν τις εμφανίσεις τους σε γιορτές.

O πατριάρχης της γκρεκάνικης μουσικής, Ρομπέρτο Λίτσι, ασχολείται με τα γκρεκάνικα τραγούδια από το 1973. Ο ίδιος μας λέει πως το πρώτο ερέθισμα για να στραφεί προς αυτά ήταν «η γλώσσα των προγόνων μας, γλώσσα τόσο γλυκιά που δεν έχει ανάγκη το τραγούδι αφού τραγουδάει από μόνη της και όπου η κάθε λέξη αντιστοιχεί σε μια νότα». Από πλευράς του ο Γκαρίσι θα πει ότι πλησίασε τα γκρεκάνικα τραγούδια, «σαν από διάθεση εκδίκησης για την απομόνωση που από αιώνες μάς είχαν επιβάλει και για το ότι μας εξανάγκαζαν να στραφούμε στην αμερικάνικη κουλτούρα».

Ο Λίτσι αντιμετωπίζει τη δουλειά του ως ένα είδος πολιτιστικής γέφυρας με την Ελλάδα. Αλλωστε, οι «Ενκαρδία» τραγουδούν συνθέσεις που πρώτοι είπαν οι Γκετονία, ενώ η Μαρία Φαραντούρη, ο Γιώργος Νταλάρας και η Σαβίνα Γιαννάτου έχουν ηχογραφήσει τραγούδια που έχουν πει κι εκείνοι.

Μιλώντας για γέφυρες, ο Γκαρίσι λέει πως το απλό φολκλόρ δεν είναι σοβαρός τρόπος για να συνδεθείς με το παρελθόν. «Το παρελθόν», προσθέτει, «πρέπει να γίνεται αντιληπτό με απόλυτη συνείδηση και για να το πετύχεις αυτό πρέπει να είσαι σημαντικός ερμηνευτής». Επισημαίνουμε τόσο στον Λίτσι όσο και στον Γκαρίσι, αλλά και στον Κώστα Κωνσταντάτο των «Ενκαρδία» πως τα γκρεκάνικα δεν μιλιούνται πλέον. Μπορεί μια νεκρή γλώσσα να υπάρχει μόνο στους στίχους των τραγουδιών;

«Οντως, η γλώσσα έχει σχεδόν πάψει να μιλιέται στο Σαλέντο. Σε αντίθεση, όμως, η ρομανική διάλεκτος, εξίσου ζωντανή σε παράδοση και περιεχόμενο, είναι απόλυτα σε ισχύ και λειτουργία σήμερα, και στις καθημερινές ανάγκες της επικοινωνίας αλλά και στην ποίηση και τη μουσική», λέει ο Κωνσταντάτος. «Τα γκρίκο πάλι, επειδή μας έχουν κληροδοτήσει μεγάλη γκάμα από τραγούδια και ποιήματα παραμένουν μια γλώσσα ζωντανή στο μουσικό παρόν του Σαλέντο. Υπάρχει μάλιστα και μια μερίδα τραγουδοποιών αλλά και ποιητών που επιμένει ιδιαίτερα να δημιουργεί και να εκφράζεται μέσα από αυτά».

Ο Λίτσι πάντως επισημαίνει ότι τουλάχιστον οι μεγαλύτεροι μιλούν το ιδίωμα. «Κάτι που αποτελεί θαύμα, γιατί αυτή η γλώσσα είναι αρχαιότερη των ιταλικών». Και ο Γκαρίσι θα προσθέσει: «Η διάλεκτος δεν αποτελεί απλώς κώδικα αλλά βρίσκεται στο αίμα εκείνων που τη μιλούν. Ισως γι' αυτό δεν είναι η γλώσσα που ζει στα τραγούδια αλλά είναι τα τραγούδια που κατοικούν στη γλώσσα».

Πολλά από τα τραγούδια είναι γραμμένα στο ρυθμό της ταραντέλας. Κατά την παράδοση, όταν η αράχνη ταραντούλα τσίμπαγε κάποιον, συγκεντρώνονταν οι μουσικοί και πειραματίζονταν με όργανα και με ρυθμούς για να δουν σε ποια από αυτά αντιδρά ο ασθενής. Στη συνέχεια τον σήκωναν κι αυτός άρχιζε να χορεύει μέχρι τελικής εξάντλησης. Προφανώς με την εφίδρωση έφευγε και το δηλητήριο.

Πραγματικότητα ή μύθος; Απαντά ο Γκαρίσι: «Στα 1600 αναγνώριζαν στο δηλητηριώδες τσίμπημα της αράχνης την αιτία της ασθένειας και έδιναν το ρόλο της πρέπουσας θεραπείας στη μουσική. Υπάρχουν πολλές σχετικές μαρτυρίες που έχουν να κάνουν ακόμα και με τα όργανα που χρησιμοποιούνταν για την επιτυχή θεραπεία. Οι μελέτες που έγιναν έκτοτε ανέδειξαν, άλλες πλευρές αυτού του φαινόμενου που οι τότε γιατροί δεν απέκλειαν, απλώς τις θεωρούσαν δευτερεύουσες, και λόγω της παπικής λογοκρισίας».

«Η παράδοση δεν είναι γκέτο»

- Γλώσσα σημαίνει πατρίδα. Νιώθετε Ελληνες όταν τραγουδάτε στα γκρεκάνικα;

«Περισσότερο από Ελληνας νιώθω Γκρεκάνος, και όχι απαραίτητα όταν τραγουδάω σ' αυτή τη διάλεκτο. Κατά βάθος, όπως λέει ένα παλιό παρτιζάνικο τραγούδι, "πατρίδα μας είναι ο κόσμος όλος και νόμος μας η λευτεριά". Ομως, όποιος γεννήθηκε στην Ελλάδα του Σαλέντο πριν από σαράντα χρόνια, σίγουρα νιώθει Ελληνας. Κι ύστερα, στην τέχνη πάντα ισχύει ο κανόνας: "Οταν μιλάς για το χωριό σου, μιλάς για τον κόσμον όλο"».

- Πιστεύετε ότι, πατώντας πάνω στο συγκεκριμένο είδος μουσικής, μπορούμε να το αναπτύξουμε και να έρθουμε κοντά σε σημερινά πράγματα και καταστάσεις;

«Φυσικά! Είναι πολλά τα συγκροτήματα που παίζουν λαϊκή μουσική του Νότου και εμφανίζονται στις μητροπόλεις του Βορρά. Και μάλιστα σε χώρους όπου συχνότερα ακούς ροκ. Δημιουργούνται γκρουπ που παίζουν τη λαϊκή μουσική του Σαλέντο παντού. Στην Ελλάδα έχετε τους "Ενκαρδία". Βεβαίως μιλάμε πάντα για μειοψηφίες. Ομως, μέχρι πριν λίγα χρόνια δεν μπορούσε να φανταστεί κανείς ότι κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατόν. Ισως και γιατί η ιστορική αποστολή της ταραντέλας είναι εκείνη της εξέγερσης, που ασπάζονται πολλοί νέοι σε μια εποχή που άλλα είδη μουσικής σού αφήνουν μια γεύση από πλαστικό στο στόμα».

Ο Ρ. Λίτσι δεν κρύβει ότι είχε και διαφορετικές εμπειρίες στη μουσική: «Πριν μπω στα γκρεκάνικα τραγούδια, τραγουδούσα εκείνα που χαρακτηρίζουμε ως ελαφρά, και μάλιστα με σχετική επιτυχία. Ανακαλύπτοντας, όμως, τα παραδοσιακά τραγούδια τα ερωτεύτηκα σε σημείο να μη μ' ενδιαφέρει τίποτ' άλλο». Αλλωστε, όπως λέει ο Κωνσταντάτος, «η παράδοση δεν είναι γκέτο, ούτε και αυτοσκοπός. Αποτελεί ζώσα πραγματικότητα. Είναι το παρελθόν που έχει μέλλον».






KΑΛΗΝΥΦΤΑ

Τι έν΄γλυτσέα τούση νύφτα τι εν΄ώρια
τσ εβώ ε πλώνω πενσέοντα σ εσένα
τσ' ετού μπει στη φενέστρα σου αγάπη μου
της καρδίας μου σου 'νοίφτω τη πένα.

Εβώ πάντα σ' εσένα πενσέω
γιατί σένα φσυχή μου 'γαπώ
τσαι που πάω που σύρνω που στέω
στη καρδιά μου πάντα σένα βαστώ

Καληνύφτα σε 'φήνω τσαι πάω
πλάια σου 'τι 'βω πίρτα πρικό
τσαι που πάω που σύρνω που στέω
στη καρδιά μου πάντα σένα βαστώ.


Is oriamu



E mmu sirni e kardia na su miliso
Fse ci-ppu 'vo kratenno 'sti fsichi
Ma su kanoscio fissa mes ta-ammaddia-mmu
Ce olo to pansieri-mmu tori

Eleune t’ ammaddia-mmu ka se recina
Sto petto-mmu grammeni ‘se vasto
Ce passio nifta to mussai-ssu t’ orio
Ess’ ipuno, jelonta, to toro

Ce ‘mpizzikata a fiddha tis kardia
Ce ternasi sto jema-mu vasto
Mia sikka ca mu fei tin amilia
Ste mu skuriazi ammaddia, on e toro

Ce l termasi ce sikka ce l lumera
Mu sizi ghiani esu manexo
Ce quai momento fse-su pao rotonta
Sa ‘mbakkao fiuru pu jurei nero

και η μετάφραση αυτού:

Δεν θέλει η καρδιά να σου μιλήσει
για κείνο που κρατάει μεσ' την ψυχή
μα σαν κοιτάς εσύ μέσα στα μάτια
την σκέψη μου διαβάζεις στην στιγμή.

Λένε λοιπόν τα μάτια μου σε σένα
βασίλισσα στο στήθος πως βαστώ
και κάθε νύχτα την γλυκειά μορφή σου
σε όνειρο χαρούμενο θωρώ.

Και τρέμουνε τα φύλλα της καρδιάς μου
και πυρετός στο αίμα μου κυλά
σκοτείνιασαν τα μάτια και δεν βλέπω
κι η ανάσα σου μου κόβει την μιλιά.

Τον πυρετό, την φλόγα, το σκοτάδι
μπορείς να διώξεις φως μου μόνο εσύ
σ 'αναζητώ και ψάχνω την δροσιά σου
σα διψασμένο μόνο γιασεμί.

4 σχόλια :

ΦΩΚΑΣ είπε...

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ
ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑΣ
ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟΙ-ΑΛΒΑΝΟΦΩΝΟΙ
Υπουργειο Πολιτισμου
Στεγη Καλων Τεχνων και Γραμματων
Πελοποννησιακο Λαογραφικο Ιδρυμα

Τα ελληνο-αλβανικα χωρια της Καλαβριας και της Σικελιας αποτελουν
μια γλωσσικη,θρησκευτικη και πολιτιστικη ιδιαιτεροτητα μεσα στον ιταλικο χωρο.Τριαντα πεντε περιπου κοινοτητες σημερα με πληθυσμο γυρω στις 80.000 δημιουργηθηκαν στη διαρκεια των 15ου-18ου αι.για διαφορες αιτιες.
Τα χωρια αυτα,που το μεγαλυτερο μερος τους ειναι ελληνορυθμα,δηλ.
διατηρουν το τυπικο και τη λειτουργικη γλωσσα της ελληνορθοδοξηςεκκλησιας,απαρτιστ-
ηκαν απο Αλβανους της Αλβανιας,
σχεδον αποκλειστικα απο νοτιες περιοχες της,απο Αρβανιτες της
Ελλαδας(που ειχαν ηδη μεινει στη χωρα μας για 200 περιπου χρονια,ωστε να θεωρουν πατριδα τους πλεον την Πελοποννησο)και απο
ενα μεγαλο αριθμο Ελληνων,που φαινεται οτι προερχονταν απο τις ευποροτερες κοινωνικες ταξεις.
Η δημιουργια των χωριων αυτων ειχε κυριως τον χαρακτηρα στρατιωτικης
η προσφυγικης εγκαταστασεως.
Οι πρωτοι Αλβανοι,που προερχονταν απο την Αλβανια,εγκατασταθηκαν στην Καλαβρια και τη Σικελια μετα
απο προσκληση του βασιλια Αλφονσο
Ε'της Αραγωνας.Προκειται για Αλβανους στρατιωτες που εγκατασταθηκαν οριστικα και με τις οικογενειες τους στην Καλαβρια και
τη Σικελια,για να ενισχυσουν τον Αλφονσο στην προσπαθεια του να καταπνιξει ανταρσιες και κινηματα
των Ανδεγαυων εναντιον του.
Το 1461 ο ιδιος ο Σκεντερμπεης-
Γεωργιος Καστριωτης με ισχυρο σωμα Αλβανωνστρατιωτων θα πολεμησει υπερ του Φερδινανδου,γιου του Αλφονσο,κατα των Ανδεγαυων της Κατω Ιταλιας και του πριγκιπα του
Ταραντα και θα του παραχωρηθουν για τις υπηρεσιες του αυτες δυο φεουδα,στην Απουλια.Λιγο πριν τον θανατο του Σκεντερμπεη(1467),αλλα
κυριως μετα τον θανατο του (1468)
και την καταληψη της Κρουγιας απο τους Τουρκους(1478),πληθος Αλβανων και κατω απο δραματικες συνθηκες θα καταφυγουν στην Ιταλια και θα
εγκατασταθουν στα ηδη υπαρχοντα αλβανικα χωρια η θα δημιουργησουν νεα.Αλλοι Αλβανοι εγκατασταθηκαν
στην Κατω Ιταλια με τη χηρα του
Σκεντερμπεη και τον γιο του Ιωαννη στα δυο φεουδα που του παραχωρησε ο Φερδινανδος στην Galatina(1485).
Φαινεται επισης οτι οι Αλβανοι ακολουθησαν στην Ιταλια και την
Ειρηνη Καστριωτη,που παντρευτηκε
τον πριγκιπα του Bisignano στην
Καλαβρια.
Αλλα η ουσιαστικη δημιουργια των Ελληνο-Αλβανικων κοινοτητων της Καλαβριας και Σικελιας συντελεστηκε μετα την πτωση της
Κορωνης(1534).Ο αυτοκρατορας Καρολος Ε'εδωσε εντολη στο ναυαρχο
Andrea Doriaνα να παραλαβει Ελληνες
και Αρβανιτες απο την Πελοποννησο
και να τους μεταφερει στην Κατω Ιταλια .Ο Ελληνο-Αλβανικος αυτος
πληθυσμος απο το ενα μερος αμειβοταν για τον αγωνα του εναντιον των Τουρκων,απο το αλλο μερος ενισχυε την ερειμωμενη πληθυσμιακα Κατω Ιταλια και ταυτοχρονα τη θωρακιζε στρατιωτικα
με την παρουσια εκει ενος πολεμικα
ακμαιου στοιχειου.Ο αριθμος των Ελληνων και Αρβανιτων που εγκατασταθηκαν τοτε στην Κατω Ιταλια και τη Σικελια πρεπει να ηταν πολυ μεγαλος,ωστε η παρουσια τους στην Ιταλια να επιβαλει την οριστικη γλωσσικη,θρησκευτικη και πολιτιστικη φυσιογνωμια των χωριων
που δημιουργηθηκαν.Νεες κοινοτητες
συγκροτηθηκαν και δοθηκε ζωη σ αυτες που ηδη υπηρχαν.Οι λεγομενοι Κορωναιοι δεν ανηκουν στις χαμηλες κοινωνικες ταξεις των προηγουμενων
Αλβανων,πο δεν ξεχωριζαν απο τους ντοπιους Ιταλους υποτελεις.Στους
ευγενεις Ελληνες και Αλβανους Κορωναιους,που εφεραν μαζι τους στην Ιταλια και σημαντικη,κινητη περιουσια,παραχωρηθηκαν ειδικα προνομια και φορολογικες ατελειες,
που ισχυαν για πολλες γενιες....

ΦΩΚΑΣ είπε...

....Τονιζουμε ιδιαιτερα την παρουσια
του καθαρα ελληνικου στοιχειου στη δημιουργια των ελληνο-αλβανικων κοινοτητων,πραγμα που πιστοποιειται απο εγγραφα,κειμενα διομολογησεων,επωνυμα,τοπονυμια κ.α..Οι Αρβανιτες παλι της Πελοποννησου ειχαν ζησει στην Ελλαδα 200 περιπου χρονια,ωστε να δεχτουν
πολλες ελληνικες επιδρασεις στη γλωσσα,στις εκκλησιαστικες και αλλες παραδοσεις τους.Στα δημοτικα τους τραγουδια η πατριδα τους ταυτιζεται με τη λεξη More-Μοριας
Πελοποννησος,και το σχετικο τραγουδι ειναι το περισσοτερο αγαπημενο σε ολες τις ελληνο-αλβανικες κοινοτητες της Καλαβριας και της Σικελιας.Αλλα και αλλες ελληνικες πολεις αναφερονται στα τραγουδια τους,οπως η Κορωνη,το Ναυπλιο,η Κορινθος,ακομα και η Κρητη.Γνωριζουμε,αλλωστε οτι Κρητικοι εγκατασταθηκαν στο χωριο Mezzojuso της Σικελιας.
Φαινεται ομως οτι νωρις το μεγαλυτερο μερος απο το καθαρα
ελληνικο στοιχειο,εγκατελειψε σιγα-σιγα τα χωρια της ιταλικης
ενδοχωρας και στραφηκε στις μεγαλες παραλιακες πολεις,Παλερμο
Μεσσηνη,Ναπολη,οπου η παρουσια Ελληνων ειναι γνωστη και για πολυ νωριτερα.Ετσι τα αρβανιτοχωρια απεκτησαν περισσοτερη ομοιογενεια
με αποτελεσμα να επικρατησει η αλβανικη γλωσσα.
Η εγκατασταση τους εγινε σε περιοχες που δεν υπηρχαν Ιταλοι η
που υπηρχαν λιγοι ντοπιοι και συχνα
σε εγκαταλελειμμενους οικισμους.
Τα πρωτα χρονια προσαρμογης και επιβιωσης ηταν δυσκολα.Η ερημωση της Κατω Ιταλιας απο τους πολεμους
με τους Ανδεγαυους,ο εξοντωτικος
φεουδαλισμος και η πενια των επιληδων βοηθησαν στην αναπτυξη της ληστειας και της αρπαγης.
Πολλες απο τις πρωτες κοινοτητες
εξαφανιστηκαν η ερημωθηκαν,μετα μαλιστα και απο τον μεγαλο σεισμο
της Κατω Ιταλιας του 1456.
Σε πολλες περιπτωσεις απαγορευθηκε
στους Ελληνο-Αλβανους να κυκλοφορουν εφιπποι μεσα στα χωρια
η να οπλοφορουν.Η οξυτητα στις σχεσεις τους με τους ντοπιους μεγαλωσε και με τη θρησκευτικη διαφοροποιηση.Πρεπει να τονισουμε
οτι οι καθολικοι Αλβανοι,προερχομενοι απο την β.Αλβανια,που τυχον εγκατασταθηκαν
στην Ιταλια,αφομοιωθηκαν γρηγορα γλωσσικα και πολιτιστικα απο τους ομοδοξους Ιταλους.Αντιθετα οι Αλβανοι οι προερχομενοι απο τη Ν.Αλβανια μαζι με τους Αρβανιτες
της Πελοποννησου και τους Ελληνες,
που ηταν ορθοδοξοι,παρα τη λυσσωδη
αντιδραση και καταπιεση απο μερους των επισκοπων της περιοχης που κατοικουσαν,διατηρησαν την πολιτιστικη τους ιδιαιτεροτητα.
Η ορθοδοξια δηλαδη σταθηκε για τις ελληνο-αλβανικες κοινοτητες ο σημαντικοτερος παραγοντας επιβιωσεως τους και διατηρησεως της φυσιογνωμιας τους,και αυτο γιατι η ορθοδοξια ηταν το κυριοτερο σημειο εθνικης τους διαφοροποιησεως τους σε σχεση με τους ντοπιους Ιταλους.Ετσι στη φθινουσα ορθοδοξια των Ελληνοφωνων της Κατω Ιταλιας και Σικελιας,που ειχαν αρχισει αναγκαστικα να λατινοποιουνται,η παρουσια των Ελληνο-Αλβανων τονωσε πολυ και ισως για τελευταια φορα την παρουσια του ελληνορθοδοξου βιου
στην Ιταλια.Σημερα το μεγαλυτερο
μερος των χωριων αξακολουθουν να ειναι ελληνορρυθμα,εχει δηλαδη επικρατησει η ουνια,ομως de facto και οχι de jure.
Απο τα συγκινητικοτερα σημεια της ιστοριας των ελληνο-αλβανικων κοινοτητων της Ιταλιας ειναι ο συχνα αιματηρος θρησκευτικος αγωνας τους για να μην υποταχτουν
στην καθολικη εκκλησια,να διατηρησουν την ελληνορθοδοξη θρησκευτικη τους ζωη και να χειροτονουνται οι ιερεις τους απο δικους τους επισκοπους.Ο αγωνας στρεφοταν κυριως κατα των επισκοπων,των οποιων η δικαιοδοσια
υπαγονταν οι κοινοτητες.Το Βατικανο
επετρεψε την ιδρυση του ελληνο-αλβανικου Κολλεγιου Corsini στο
San Benedetto Ullano μολις το 1732,
με πρωτο διευθυντη του τον Ευτυχιο
Σαμουηλ Rodota.Το Κολλεγιο,που απετελεσε λαμπρο εκπαιδευτηριο κληρικων αλλα και λαικων,μεταφερθηκε το 1734 στο χωριο San Demetrio Corone στη μονη
του Αγιου Αδριανου,οπου υπαρχει εως σημερα.Στη Σικελια ιδρυθηκε το αντιστοιχο Seminario greco-albanese
στο Παλερμο το 1734 απο τον κληρικο G.Guzzetta απο το χωριο Piana dei Greci(δημερα λεγεται Piana dei Albanesse και εινα περιοχη).Οι κατοικοι τους ονομαζουν το χωριο τους ΧΩΡΑ.
Το 1919 ιδρυθηκαν στο Lungro της
Καλαβριας και το 1938 στην Piana αντιστοιχα επισκοπατα,για να χειροτονουν κληρικους των ελληνο-αλβανικων κοινοτητων....

ΦΩΚΑΣ είπε...

Ω Ε ΜΠΟΥΚΟΥΡΑ ΜΟΡΕ
Ω ΩΡΑΙΕ ΜΟΥ ΜΩΡΙΑ

Αχ ωραιε μου Μορια
απ τοτε που σ αφησα
δεν σε ξαναδα πια.
Εκει εχω τον πατεραμου,
εκει εχω την μητερα μου
μα εκει εχω και τον αδεφο μου,
ολους στη γη θαμμενους.
Αχ ωραιε μου Μορια!

ΘΡΗΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΡΩΝΗ

Τα πραγματα και τα καλα μας
εμεις τ αφησαμε στην Κορωνη.
Το Χριστο τον εχουμε μαζι μας,
αχ ωραιε μου Μορια!
Βαθια βαλαντωμενοι,με δακρυα στα ματια,
σε λυπουμαστε μωρ Αρβανιτια.
Γοργο χελιδονακι μου
σαν ελθεις μια αλλη φορα,
σαν πας μες στην Κορωνη,
δεν θα βρεις πια τα σπιτια μας
ουτε τα ωραια μας τα παλικαρια,
αλλα ενα σκυλι (τον Τουρκο)
που μακαρι να πεθαινε.
Οταν ξεκινησαν τα πλοια
κι η γη μας εφυγ απ τα ματια μας,
ολοι οι αντρες μ εναν αναστεναδμο
κι οι γυναικες μ ενα παραπονο
φωναζαν..
-Βγες να μας κατασπαραξεις,
εσυ στοιχειο,
Αχ μωρε Μορια,αχ Αρβανιτια!!!...

ΦΩΚΑΣ είπε...

Εκτος της Ελληνικης,η μονη αλλη γλωσσα των Βαλκανιων η οποια καταγεται
απο αρχαιαν τοπικην γλωσσαν ειναι η
Αλβανικη.Εις την περιοχην των σημερινων Αλβανων εζων κατα την αρχαιοτητα οι προγονοι των Ιλλυριοι.
Ελαχιστα ομως στοιχεια διεσωθησαν απο την Ιλλυρικην γλωσσαν,δια τουτο
η σχεσις της προς την νεωτεραν Αλβανικην δεν ητο ευκολον να προσδιορισθη.
Το 1850 ο επιφανης γλωσσολογος Schleicher επετυχε να αποδειξη οτι η Αλβανικη ανηκει εις τας Ινδοευρωπαικας γλωσσας.Διεπιστωσε
κυριως ομοιοτητας προς την αρχαιαν Ελληνικην,η οποια συνεπως ητο ο πλησιεστερος συγγενης της Αλβανικης..Δια τουτο κατεταξε και την Αλβανικην εις τον Πελασγικον
κλαδον,εις τον οποιον ηδη ειχον καταταγη η Ελληνικη και η Λατινικη.
Εν συνεχεια το 1853 ο Georg von Hahn ανεκοινωσεν οτι επετυχε με την βοηθειαν της Αλβανικης να ερμηνευση διασωθεντα Ιλλυρικα ονοματα,καθως και ωρισμενα παναρχαια Ελληνικα μη ερμηνευομενα
δια της Ελληνικης.Επιβεβαιωσε λοιπον ως ορθην την καταταξιν της
Αλβανικης εις τον Πελασγικον κλαδον
μαζι με την Ελληνικην και συγχρονως
απεδειξεν οτι πραγματι η Αλβανικη
ειναι απογονος της Ιλλυρικης(η οποια βεβαιως κατεταγη ομοιως εις τον Πελασγικον κλαδον.
Τελος το 1854 ο μεγας Bopp επεκυρωσε την καταταξιν της Αλβανικης εις τα τας Ινδοευρωπαικας
γλωσσας,χωρις ομως να προσδιορισει
ειδικωτερας συγγενειας της.
Η θεωρια περι κοινης Πελασγικης
καταγωγης Ελληνων,Αλβανων και Λατινων εγνωρισεν ευρυτατην αποδοχην.Εις την Ιταλιαν ενθουσιωδης υποστηρικτης της ανεδειχθη ο Ιταλο -Αλβανος Δημητριος CAMARDA(1821-1882),ενας εκ των θεμελιωτων
της Αλβανικης φιλολογιας,βαθυς γνωστης της αρχαιας Ελληνικης γλωσσης,ποιητης ο ιδιος και θαυμαστης του Ομηρου,καταγομενος εκ
των Αλβανων εκεινων,οι οποιοι μετα την Τουρκικην εισβολην εις την Αλβανιαν κατεφυγον μαζικως εις την
Ν.Ιταλιαν και Σικελιαν.
(Εγεννηθη εις την Piana dei Greci
15 χιλ.νοτιως του Palermo,οπου το
1488 ειχεν ιδρυθει η κυριωτερα Αλβανικη αποικια της Σικελιας.Εχουν
ως κυριον ναον την Εκκλησιαν του
Αγιου Δημητριου του Θεσσαλονικεως
και ως γλωσσαν λατρειας διετηρησαν
την Ελληνικην).Το 1864 εδημοσιευσε
το {ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΚΗΣ
ΓΛΩΣΣΗΣ},οπου συμπεραινει οτι ως
προς τα διασωθεντα γνησια αρχαια
στοιχεια της η Αλβανικη αποτελει
εν {ΠΡΟΟΜΗΡΙΚΟΝ ΓΛΩΣΣΙΚΟΝ ΙΔΙΩΜΑ}.
Τουτο δε εταυτισεν ο CAMARDA
με την {γλωσσαν των Θεων},οπως απεκαλει ο Ομηρος την παναρχαιαν εκεινην γλωσσαν,της οποιας ολιγαι λεξεις ειχον διεσωθη μεσω των ποιητων μεχρι της εποχης του....

ΙΑΚΩΒΟΥ ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΥ
ΠΕΛΑΣΓΙΚΑ